محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)

372

دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)

و داورى و حكمى فيصله‌دهنده است : « إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ . » « 1 » . قرآن موافق فطرت است : « فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ . » « 2 » . قرآن جهت درست است : « وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ . » « 3 » . به راستى قرآن پيام‌رسان ملّت نيكوكار است و بر آن تأكيد مىورزد : « قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ » « 4 » . قرآن عين عدالت است : « تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ . » « 5 » . و عين حق و حقيقت است : « فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ . » « 6 » . و برهان آشكارى است : « قُلْ إِنِّي عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي . » « 7 » .

--> ( 1 ) - ر ك : نبأ / 5 ، طارق / 13 و 14 ( - 3 آ ) : كه اين ( قرآن ) سخنى است كه حق را از باطل جدا مىكند و هرگز شوخى نيست . ( 2 ) - روم ( 30 ) آيهء 30 ( - يك آ ) : پس روى ( دل ) خود را متوجّه آيين پاك و خالص پروردگار كن ! ( چرا كه ) اين فطرتى است پاك كه خداوند انسان‌ها را بر آن آفريده ، دگرگونى در آفرينش خدا نيست ، اين است دين و آيين محكم و استوار ، ولى بيشتر مردم نمىدانند . ( 3 ) - نحل ( 16 ) آيه 9 ( - 1 آ ) : بر خداست كه راه راست و صراط مستقيم را ( كه هيچ انحراف و كژى در او نيست ) ، در اختيار بندگان بگذارد . ( 4 ) - ر ك : بقره / 135 ، آل عمران / 95 ، نساء / 26 ، انعام / 90 ، نحل / 123 ، انبياء / 92 ، مؤمنون / 52 ، صافات / 37 ، شورى / 13 ( - 6 آ و 3 ب ) : بگو ! بلكه پيرو آيين خالص ابراهيم گرديد تا هدايت گرديد و او هرگز از مشركان نبود . ( 5 ) - انعام ( 6 ) آيهء 115 ، نحل / 76 ( - 2 آ ) : كلام پروردگارت با صدق و عدل تكميل شد و هيچ‌كس قادر نيست كلمات او را دگرگون سازد و شنوا و داناست . ( 6 ) - بقره ( 2 ) آيه‌هاى 26 ، 91 ، 109 ، 119 ، 213 ، آل عمران / 60 ، 62 ، 108 ، نساء / 105 ، 107 ، مائده / 48 ، 83 ، 84 ، انعام / 5 ، 66 ، 114 ، 115 ، اعراف / 181 ، انفال / 6 ، 7 ، 8 ، توبه / 33 ، يونس / 35 ، 53 ، 94 ، 108 ، هود / 17 ، 102 ، رعد / 1 ، 19 ، نحل / 102 ، اسراء / 81 ، 105 ، كهف / 29 ، 56 ، مريم / 34 ، انبياء / 18 ، حج / 6 ، 62 ، مؤمنون / 70 ، 90 ، قصص / 48 ، 53 ، لقمان / 30 ، سجده / 3 ، احزاب / 4 ، سباء / 6 ، 48 و 49 ، فاطر / 24 ، 31 ، صافات / 37 ، زمر / 2 ، 41 ، غافر / 5 ، فصّلت / 42 ، 53 ، شورى / 17 و 24 ، زخرف / 30 و 78 ، جاثيه / 6 ، احقاف / 7 و 30 ، محمد / 2 و 3 ، فتح / 28 ، ق / 5 ، ذاريات / 23 ، صف / 9 ، حاقه / 51 ( - 47 آ و 23 ب ) : اما كسانى كه ايمان آورده‌اند ، مىدانند كه آن مطلب حقى است از سوى پروردگارشان . ( 7 ) - انعام ( 6 ) آيه‌هاى 57 ، 157 ، هود / 17 ، نمل / 79 ، عنكبوت / 49 ، غافر / 66 ، محمّد / 14 ، حديد / 9 ، طلاق / 11 ، بيّنه / 1 و 4 ( - 7 آ و 4 ب ) : من بيّنه و دليل روشنى از طرف پروردگارم دارم ، اگرچه شما آن را نپذيرفته و تكذيب كرده‌ايد .